Klimaatraden uit onder meer Denemarken, Finland en Duitsland en de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR), roepen in een brief de Europese Commissie, Europese Raad, de Nederlandse regering en het parlement op om het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) niet af te zwakken. Het EU ETS wordt momenteel herzien en verschillende lidstaten pleiten voor een afzwakking. Als dat gebeurt, dan komt het mondiale klimaatbeleid en daarmee het welzijn van huidige en toekomstige generaties in gevaar.
Beeld: © sutthichai / sutthichai
Het EU ETS stimuleert de verduurzaming van de industrie. En een duurzame industrie is nodig om te zorgen voor een veilig, innovatief, concurrerend en veerkrachtig Europa.
Een stevig Europees emissiehandelssysteem kan, als onderdeel van bredere nationale en Europese beleidsmaatregelen, de duurzame investeringen en innovatie stimuleren die nodig zijn om het Europese concurrentievermogen te waarborgen. Opschorting of afzwakking van dit systeem heeft volgens de verschillende raden diverse negatieve gevolgen:
- Het afzwakken van ETS1 en het uitstellen van ETS2 houdt de Europese afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in stand en maakt de Europese Unie kwetsbaarder voor toekomstige fossiele energiecrises.
- Het brengt de in de wet vastgelegde Europese ambitie om klimaatneutraal te worden in gevaar, omdat het de noodzakelijke emissiereductie vertraagt.
- Het benadeelt bedrijven die hebben geïnvesteerd in verduurzaming en beloont achterblijvers. Noodzakelijke investeringen in schone industrie en energie in Europa worden verder uitgesteld.
- Hoewel het de prijs op korte termijn kan dempen, kan dit later tot scherpe prijsstijging leiden. Dit kan de druk opvoeren om het EU ETS verder af te zwakken, waardoor een neerwaartse spiraal ontstaat en de klimaatdoelen écht uit zicht raken.
- Afzwakken of uitstellen verhoogt bovendien de druk op nationale overheden omdat nationale klimaatplannen moeten worden aangescherpt om te voldoen aan de Europese klimaatdoelstellingen voor 2040 en 2050. Dit kan leiden tot een ongelijk speelveld tussen lidstaten, iets wat het Europese emissiehandelssysteem juist moet oplossen.
Herziening EU ETS
Het emissiehandelssysteem van de EU is een belangrijk instrument om broeikasgasemissies te beperken. De geplande herziening van het systeem omvat alle onderdelen van het deel van het EU ETS dat over elektriciteit, industrie, vluchten tussen Europese landen en scheepvaart gaat. De onderhandelingen over de herziening moeten in de eerste helft van 2027 worden afgerond.
Samenwerking klimaatraden
Het EU ETS vormt de hoeksteen van het Europese en het Nederlandse klimaatbeleid. Het afzwakken of opschorten maakt het halen van de klimaatdoelen moeilijker. Dit was voor de WKR aanleiding om samen met klimaatraden uit andere EU-landen een brief op te stellen en aan te bieden aan het Europarlement en de lidstaten van de ondertekenende lidstaten. De brief is tot stand gekomen in samenwerking met de klimaatraden uit Denemarken, Finland en Duitsland en daarnaast ondertekend door klimaatraden uit Ierland, Zweden, Portugal, Hongarije en IJsland.